“Quản” DNNN: Học gì từ thế tán thưởng giới?.

Ở Pháp bây giờ chỉ còn những DNNN về lĩnh vực phục vụ như: tàu hỏa… Còn lĩnh vực hàng hải, xăng dầu quốc gia cũng không nắm giữ

Xuất khẩu gạo của họ đã tư nhân hóa từ rất lâu trong khi Việt Nam lại không làm được với tư duy phải có an ninh lương thực. Nhiều quan điểm cho rằng, nguyên nhân dẫn tới chậm chễ như vậy là do chưa có động lực tác động các DNNN, do tâm lý sợ rủi ro, đợi nhiều hơn là cố gắng, sáng tạo… Ở những nước tiên tiến, tỷ trọng DNNN rất nhỏ, khoảng dưới 10%, như ở Mỹ chỉ dưới 2%.

Còn chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành thì chia sẻ, ở nhiều nước tiền tiến,   DNNN chỉ làm dịch vụ, phục vụ dân chúng. Tại Việt Nam, số lượng DNNN đang chiếm tỷ trọng rất lớn trong nền kinh tế quốc dân, khoảng 28% GDP. Về xăng dầu, Campuchia cũng đã tư nhân hóa.

Tuy nhiên, khu vực này lại đang ở trong tình trạng giám sát kém, thua lỗ và không hiệu quả.

Đặc biệt không bao giờ xảy ra đầu tư ngoài ngành. Hồ hết dư nợ tín dụng nằm trong tay năm NHTM quốc doanh. Ở những nước tiên tiến, tỷ trọng DNNN rất nhỏ, khoảng dưới 10%, như ở Mỹ chỉ dưới 2%. Có thể học hỏi kinh nghiệm quản lý hiệu quả DNNN của Singapore, một giang san còn nhiều DNNN. Chuyên gia Nguyễn Trí Hiếu cũng cho biết thêm, ở Mỹ cũng không tránh khỏi tình trạng DNNN làm ăn thất thoát nhưng rất ít và bị điều chỉnh ngay.

Trong khi đó, tại Việt Nam, hồ hết các lĩnh vực đều do DNNN giữ vai trò chủ đạo.

Quốc gia không đứng ra kinh dinh lấy lãi. Theo GS-TSKH. Tuy nhiên, cơ quan này không quản lý trực tiếp mà theo định hướng kinh tế thị trường, các DNNN tự chịu bổn phận về các hoạt động của mình. Ngoại giả, thực hành quản trị DNNN theo chuẩn quốc tế.

Dù vậy, quá trình cổ phần hóa DNNN vẫn đang diễn ra rất chậm. Liên hệ đến vấn đề này, tấn sĩ Nguyễn Đức Thành, Giám đốc trọng tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng, tái cơ cấu DNNN đồng nghĩa với việc đẩy mạnh khu vực tư nhân.

Do vậy, nên áp dụng các cơ chế, chính sách thế giới đã làm và có kết quả. Nếu cộng với năm nhà băng thương nghiệp quốc doanh, tỷ trọng là 34% GDP. DNNN các nước đó chỉ làm những lĩnh vực tư nhân không làm được và không bao giờ giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế. /. DNNN chiếm khoảng 60% tổng dư nợ của giang san và chiếm phần lớn tỷ lệ nợ xấu. Trong lần tái cơ cấu này, thiển nghĩ những gì doanh nghiệp tư nhân có thể làm thì Nhà nước nên chuyển giao cho họ làm, không nên chờ đợi nữa”, ông Bùi Kiến Thành nhấn mạnh.

Võ Đại Lược - Giám đốc trọng điểm Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương cho biết, trên thế giới, không có một nền kinh tế thị trường nào mà quốc doanh chiếm một tỷ lệ lớn như Việt Nam.

Chả hạn ở Anh, mọi lĩnh vực như: khoáng sản, hàng không, sắt thép…đều do tư nhân làm. Đề án tái cơ cấu DNNN, trọng điểm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước giai đoạn 2011- 2015 đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua theo Quyết định 929/QĐ-TTg.

“Thử nhìn sang nước khu vực như Thái Lan. Họ quan niệm doanh nghiệp tư nhân mới chính là nội lực của nền kinh tế và quốc gia chỉ đóng vai trò hỗ trợ, phục vụ cho nền kinh tế, cho dân chúng.

Hơn nữa, đến nay khối DNNN vẫn nắm các lĩnh vực có lãi lớn và là đầu vào quan yếu của nền kinh tế. Việt Nam đã bàn quá nhiều về quản lý DNNN, dù những chính sách hay nhưng đi vào cuộc sống lại không bao nhiêu. Tại Việt Nam, số lượng DNNN đang chiếm tỷ trọng rất lớn trong nền kinh tế quốc dân, khoảng 28% GDP     GS-TSKH.

”, Ông Thành nhấn mạnh. Võ Đại Lược, cần phải giảm tỷ trọng DNNN xuống bằng cách buông hết những lĩnh vực không cần nắm bằng cổ phần hóa. Đồng quan điểm trên, chuyên gia Tài chính – ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho biết, “ở Mỹ, Nhà nước chỉ quản lý những lĩnh vực xung yếu như: an ninh quốc phòng, bảo hiểm, bưu chính viễn thông… Còn nhiều lĩnh vực khác đều nhường lại cho tư nhân.

“Điều đáng nói là họ quản lý nhân sự rất tốt, đúng người đúng việc nên rất hiếm khi xảy ra tham nhũng, thất thoát tài sản…Vấn đề kiểm toán, quy định mua bán tài sản của họ cũng rất chặt đẹp. DNNN chịu sự quản lý của một cơ quan liên bang có tên Government Accountability Office (Cơ quan Kiểm toán Hoa Kỳ). “Chả hạn ngành Bưu điện của nước này thường trong tình trạng thua lỗ nhưng vốn đã xác định sẽ như vậy và luôn được kiểm soát rất chặt chịa”, ông Hiếu tỉ dụ.

Trong khi đó, các DNNN của Việt Nam vẫn cần có “bàn tay” của Chính phủ”. Quỳnh Anh. Vậy tại sao chúng ta không làm được? Chúng ta hãy học hỏi một cách cầu thị.