Luật cần phải phân tích các loại tài sản và quy định nhiều phương thức bán tài sản hơn để đảm bảo việc xử lý tài sản được chóng vánh và hiệu quả
Về bán đấu giá tài sản, thực tế đã chỉ ra rằng, không phải tài sản nào của DN cũng ăn nhập cho phương thức bán đấu giá. Vấn đề này đặc biệt khó khăn khi can hệ đến DN nhà nước, bởi trong quá trình kinh dinh, DN nhà nước được giao đất, mua đất, nhưng khi thanh lý tài sản thông thường, chủ sở hữu DN nhà nước không đồng ý cho bán đất, vì cho rằng, nguồn gốc đất từ vốn quốc gia. Nhưng để được đối trừ nợ, lại phải qua một thủ tục khác là thủ tục xử lý tài sản vỡ nợ.
Việc thay thế một tập thể thành một cá nhân chủ nghĩa sẽ tạo cơ chế linh hoạt trong hoạt động. Việc giám sát, quản lý tài sản của doanh nghiệp nên giao cho một chủ thể là quản tài viên. Căn nguyên, trước hết xuất hành từ chính thành phần tạo nên tổ này. Luật Giá năm 2012 đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2013, là một bước hoàn thiện về khung pháp lý cho hoạt động của các tổ chức giám định giá.
Rất nhiều câu hỏi treo chưa có câu giải đáp. Đối với bên mắc nợ là tổ chức, DN, có những trường hợp họ chỉ xác nhận nợ mà không có phương án trả nợ, hoặc yêu cầu được trả dần với kế hoạch dài. Một vấn đề nữa đó là, sự không tương thích giữa trình độ của các thành viên trong Tổ với bổn phận mà tổ này phải “gánh vác” là câu chuyện lớn.
Một số kiến nghị Theo kinh nghiệm của một số nước trên thế giới, việc giám sát, quản lý tài sản của DN nên giao cho một chủ thể là quản tài viên - người thực hiện các nhiệm vụ về quản lý tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản cho đến thời điểm thanh lý tài sản.
Theo quy định của Luật phá sản, nghĩa vụ và quyền hạn của tổ chức này rất quan yếu, trong đó có những nhiệm vụ yêu cầu ở trình độ chuyên môn về kế toán, tài chính của các thành viên, như định giá tài sản; lập bảng kê bít tất tài sản hiện có của DN; quản lý tài sản, tài liệu, sổ kế toán của DN… Đặc biệt, tổ này có quyền về định giá tài sản đối với tổng giá trị tài sản hiện có của DN dưới 30 tỷ đồng, Tổ thành lập Hội đồng định giá tài sản với sự tham dự của Tổ trưởng Tổ quản lý, thanh lý tài sản, đại diện một số cơ quan khác có liên quan; đại diện chủ nợ của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ; đại diện công đoàn, hoặc đại diện người lao động và quyết định theo đa số.
Nếu việc bán tài sản thế chấp được giải quyết tách rời với các thủ tục thanh lý tài sản và thanh toán nợ của DN, bên nhận thế chấp rất có thể sẽ ép DN lâm vào tình trạng vỡ nợ phải bán tài sản với mức giá không như mong muốn.
Khó khăn can hệ đến việc thu hồi nợ đối với cá nhân chủ nghĩa, tổ chức còn mắc nợ DN lâm vào tình trạng phá sản do quy định tại Luật phá sản 2004 là chưa rõ ràng.
Điều này có thể dẫn tới hiện tượng, giá được xác định thấp hơn giá trị thật, khiến DN phá sản, cũng như các chủ nợ bị thiệt hại; giá được xác định quá cao, khiến việc thanh lý được tài sản gặp khó khăn, tài sản không bán được đồng nghĩa với việc DN chẳng thể bị tuyên vỡ nợ, chủ nợ không đòi được nợ, DN muốn “chết” cũng không được “chết”… Khó trong xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ Quy định xử lý các khoản nợ được bảo đảm bằng tài sản thế chấp, hoặc cố tại Điều 35, Luật phá sản chưa hợp lý.
Nhìn vào thành phần của hội đồng này, có thể thấy, phần nhiều là những người không có nghiệp vụ về tài chính, đủ trình độ để định giá về tài sản. Nhưng khi bán chuyển nhượng nhà xưởng với diện tích đất, thì tổ quản lý thanh lý tài sản chẳng thể chuyển nhượng quyền dùng đất vì Luật Đất đai không cho phép.
Ảnh: Hà Thanh Hoạt động của Tổ quản lý, thanh lý tài sản không hiệu quả Tổ quản lý, thanh lý tài sản đóng vai trò rất quan yếu trong quy trình giải quyết thủ tục vỡ nợ, đặc biệt là giai đoạn xử lý tài sản và là một trong những nhân tố có tính quyết định trong sự “thành bại” của việc giải quyết các vấn đề can hệ đến tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản.
Nên, giá trị tài sản được xác định thường không chính xác. (*) Ban Pháp chế - Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Nguyễn Thị Diệu hường (*).
Về vấn đề chẳng thể bán hết tài sản của DN, nên chẳng thể tuyên bố DN vỡ nợ, có thể giải quyết theo hướng, sau khi bán hết tài sản, dù rằng còn một số tiền nợ chưa thu được của những người mắc nợ DN bị yêu cầu vỡ nợ, Tòa án vẫn ra quyết định tuyên bố vỡ nợ. Cũng phải nhấn mạnh rằng, các quy định tại Luật phá sản, đặc biệt là nội dung xử lý tài sản của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ liên hệ đến quy định của nhiều văn bản khác nhau, như Luật Đất đai, Luật Thi hành án dân sự, Bộ luật Dân sự… Do đó, để giải quyết được vướng mắc về xử lý tài sản, cần phải xét tính đồng bộ của các văn bản khác, qua đó, kiến nghị sửa đổi để tìm được giải pháp hài hòa nhất.
Tuy nhiên, đây lại là một trong những điểm “vướng” nhất của Luật phá sản năm 2004. Hơn nữa, sẽ giải quyết được “lo ngại” về trình độ của chủ thể thực hiện nhiệm vụ này, cũng như những mâu thuẫn giữa các văn bản luật pháp trong hoạt động của các thành viên Tổ quản lý, thanh lý tài sản.
Trong quyết định này, Tòa án sẽ ghi rõ số nợ phải thu còn lại mà Tòa án đã ra quyết định thu hồi nợ. Một vấn đề bất cập nữa trong thủ tục thanh lý tài sản đó chỉ là phương thức xử lý tài sản của DN bằng hình thức đấu giá.
Ví dụ, không quy định phương thức xử lý cho trường hợp, các khoản nợ phải thu khi con nợ không có mặt tại địa phương và không xác định được ở đâu, hoặc đối với con nợ cố tình vắng mặt trong đối chiếu nợ; hướng xử lý đối với trường hợp các khoản nợ phải trả, các khoản nợ phải thu phát sinh từ tranh chấp với DN yêu cầu tuyên bố DN vỡ nợ mà chẳng thể thỏa thuận được; chưa có quy định về việc thu hồi nợ của DN bị tuyên bố phá sản với những người nợ DN? Bất cập trong thủ tục thanh lý tài sản Có thể cho rằng, xử lý tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất, là một trong những “vấn đề nhức nhối” khiến cho tình trạng xử lý tài sản của doanh nghiệp lâm vào tình trạng vỡ nợ nhiều khi “đi vào ngõ cụt”.
Vì chưng, tài sản của DN lâm vào tình trạng phá sản không phải loại nào cũng ăn nhập với phương thức đấu giá và với việc tiêu hao trong thời kì quá dài khiến việc bán đấu giá không tìm được người mua, bán đi, bán lại vừa tốn về hoài tổ chức, bảo quản tài sản, vừa kéo dài thời kì giải quyết.
Can dự đến phần định giá tài sản, cần có sự tham dự của các tổ chức định giá chuyên nghiệp vào việc định giá các tài sản của DN lâm vào tình trạng vỡ nợ để giải quyết tình trạng các tài sản được định giá thiếu xác thực gây thiệt hại cho cả con nợ và chủ nợ.
Trong thực tiễn, các DN khi vay tiền tài các tổ chức tín dụng, đã thế chấp nhà xưởng gắn liền với đất có quyền dùng đất với hạn vận lâu dài. Do đó, phần nhà xưởng nếu không gắn với quyền sử dụng đất, thì không bán được, hoặc bán theo giá giá rất thấp.
Thứ nhất, không rõ việc xử lý tài sản thế chấp là tách rời hay thực hiện chung với các thủ tục thanh lý nợ.
Việc vận dụng cứng nhắc phương thức xử lý tài sản này, trên thực tế, trong một số trường hợp, vừa gây hoang phí, tăng chi phí giải quyết phá sản, vừa làm cho thủ tục trở thành kéo dài, thậm chí là bế tắc.
Bất cập này khiến thủ tục giải quyết phá sản kéo dài, nhiều khi không thực hành được, dẫn đến tình trạng DN chẳng thể bị tuyên bố phá sản, chủ nợ không thu hồi được tài sản, con nợ thì “chết không được chôn”. Theo quy định tại Luật vỡ nợ năm 2004, thì thành phần của Tổ quản lý, thanh lý tài sản khá toàn diện, bao gồm đại diện từ phía cơ quan nhà nước có trách nhiệm trong giải quyết thủ tục vỡ nợ (cơ quan thi hành án, tòa án), đại diện của những người có quyền và bổn phận liên can (chủ nợ, con nợ, công đoàn) và hoạt động theo cơ chế các phiên họp, quyết định theo phần lớn.
Về lý thuyết, sự có mặt đầy đủ của các thành phần và cơ chế hoạt động như trên sẽ đảm bảo và dung hòa được quyền lợi của các bên can dự trong giải quyết vụ việc phá sản. Có đơn vị vừa là con nợ, vừa là chủ nợ, thì họ xin được đối trừ. Hiện tại, cũng như trong mai sau, các tổ chức định giá sẽ phát triển và có thể gánh vác được việc định giá các tài sản này. Thứ hai, không rõ về phương thức xử lý tài sản bảo đảm là cho phép bên nhận thế chấp được nhận chính tài sản thế chấp để thực hành tính sổ khoản nợ có đảm bảo hay Tổ quản lý, thanh lý tài sản tổ chức bán đấu giá tài sản bảo đảm để thu hồi tiền thanh toán nợ cho chủ có bảo đảm? Chủ nợ có tài sản bảo đảm có được quyền yêu cầu thẩm phán đảm đang thủ tục vỡ nợ, Tổ quản lý, thanh lý tài sản cho phép xử lý tài sản bảo đảm, hoặc đề nghị Tổ xử lý tài sản đảm bảo để thu hồi khoản nợ đến hạn ngay sau khi nhận được quyết định mở thủ tục vỡ nợ đối với DN lâm vào tình trạng vỡ nợ đang có khoản nợ đến hạn hay không… ngoại giả, DN bị yêu cầu tuyên bố vỡ nợ thường gặp khó khăn trong việc thu hồi các khoản nợ khi thực tại một số đơn vị mắc nợ đã tự giải thể, chuyển trụ sở nhưng không thông báo; một số cá nhân chủ nghĩa không có địa chỉ cụ thể, rõ ràng hoặc không còn ở nơi ngụ.
Cũng có nhiều trường hợp, tài sản gắn liền với quyền sử dụng đất của DN lâm vào tình trạng phá sản lại không phải là tài sản của DN, như ở lâm trường, nhiều nhà cửa, công trình kiến trúc, rừng trồng, cây công nghiệp… trên đất lại của cán bộ, công viên chức không phải của DN, nên Tòa án rất khó xử lý. Tuy nhiên, trên thực tiễn, chính điều này lại khiến Tổ quản lý, thanh lý tài sản hoạt động kém hiệu quả, bởi sự liên kết lỏng lẻo của các thành viên lên đường từ tính chất kiêm nhiệm và thay đổi liên tục của các thành viên.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét